10 dagen in stilte – vipassana 2.0

Een klein muisje steekt z’n kop onder een struik vandaan. Hij kijkt om zich heen en komt dan iets verder onder de struik vandaan. Op dat moment komt er een vogel aan vliegen en het muisje sprint terug, naar de veiligheid van de struik. Een paar seconden later zie ik zijn kop weer. Hij komt iets verder onder de struik vandaan en probeert het pad naar de schutting te bereiken. Iemand naast me verschuift zijn stoel en het muisje sprint terug naar de veilige struik.

Gefascineerd kijk ik toe hoe het muisje blijft proberen. Na een minuut of 10 heeft hij genoeg moed verzameld, hij kijkt om zich heen en zo snel als hij kan steekt hij het pad over en verdwijnt in het onbekende achter de schutting.

Ik voel de warmte van de kop thee in m’n handen. Het is de ochtend van dag 2 en ik heb m’n ontbijt net op. De meditatie van 4.30u-6.30u ging niet bepaald lekker. M’n gedachten waren overal en nergens en het ‘nu’ was ver te zoeken. Maar hier en nu, op dit moment, begrijp ik het opeens.

Niet opgeven.
Geduld.
Blijven proberen.
Keer op keer.
Daar gaat het om.

Voor de tweede keer doe ik een 10daagse vipassana cursus van dr Goenka. De cursus is precies hetzelfde en tegelijkertijd totaal anders. Dat wil zeggen, het tijdschema, de instructies en filmpjes zijn exact hetzelfde, maar de ervaring is totaal anders. Hoe kan het immers ook hetzelfde zijn als geen enkel moment hetzelfde is. Daarmee ben ik als persoon ook op geen enkel moment hetzelfde en kan ik dus nooit exact een zelfde ervaring hebben.

Omdat ik de cursus al een keer gedaan heb, is er deze keer een extra aspect waar ik me aan dien te houden. Naast het feit dat ik wederom toezeg om 10 dagen stil te zijn, zo’n 11 a 12u per dag te mediteren, niet te schrijven, niet te lezen, geen muziek te luisteren en niet te sporten zeg ik deze keer ook toe aan het niet meer eten na 12u ‘s middags..

Klinkt niet bepaald ‘leuk’ he? Wat drijft mij er dan toch toe om mij hier wederom 10 dagen lang volledig aan te onderwerpen?

Nieuwsgierigheid.
Antwoorden.
Begrip.
Vrijheid.

Mijn ouders hebben mij altijd gestimuleerd om zelf na te denken. Om niet zomaar iets aan te nemen puur en alleen omdat iemand anders dat zegt. Om vragen te stellen. Om hard te werken. Dankzij het harde werken en de steun van mijn ouders heb ik kunnen studeren en daar ben ik hen onbeschrijfelijk dankbaar voor. Op de universiteit heb ik geleerd om nog meer zelf na te denken, om nog meer vragen te stellen.

En hoe zeer ik ook geloof in de wetenschap, geloof ik dat de wetenschap alleen geen antwoord kan geven op al mijn vragen. Vragen als ‘wie ben ik?’, ‘hoe werkt mijn geest?’, ‘wat is bewustzijn?’, ‘wat is het doel van het leven?’ en vooral ‘hoe en waar vind je echt geluk en wat is dat?’. Hoe kan de wetenschap hier ook antwoord op geven? Zijn hier uberhaupt antwoorden op te vinden en zijn deze voor ons allemaal gelijk?

(Misschien had ik bij nader inzien toch filosofie of iets dergelijks moeten gaan studeren.. )

Maar hoe brengt deze nieuwsgierigheid mij tot vipassana?

Vipassana gaat uit van het vinden van antwoorden, begrip en vrijheid door iets zelf te ondergaan en te ervaren. Niet door zomaar iets aan te nemen omdat iemand het zegt, geen blind geloof te hebben in iets. Zelf ervaren.

Ik begrijp dat het mensen afschrikt om te horen dat je 10 dagen niet mag praten en dat je je aan allerlei regels moet houden. Ik snap dat links met sectes en religies snel gemaakt zijn. Ik snap dat het zweverig en vaag kan klinken. Maar vipassana is, in mijn optiek, echt alles behalve dat.

Vipassana is een oefening in gelijkmoedigheid, ‘equanimity’. Het betekent ‘dingen zien zoals ze werkelijk zijn’ en het gaat over het observeren van alles, precies zoals het is, zonder daar iets van te vinden. Over het accepteren van alle moeilijkheden en pijn die je ervaart. (‘Moet ik nu alweer hetzelfde doen? Ik doe dit al dagen achter elkaar, de hele dag! Ik verveel me! Ik heb geen zin meer! – Oh wacht ik was aan het mediteren.. – Pfff.. – Doe ik dit eigenlijk wel goed? – Focus Jorine, focus!’ – aldus voor mij veelvuldig terugkomende gedachten).

Het gaat over de realisatie dat alle gevoelens, gedachten en sensaties komen en gaan. Elke gedachte, elk gevoel ontstaat uit een lichamelijke sensatie. Door deze sensaties en je ademhaling te observeren, zonder dat je probeert iets daaraan te veranderen, door alles te accepteren zoals het is, creeër je ruimte voor jezelf om bewust te handelen in plaats van onbewust.

Het betekent niet dat je een schaap zonder emoties en eigen verstand wordt. Het betekent niet dat je geen verdriet meer mag voelen of niet meer mag genieten van een chocoladetaartje. Het betekent alleen dat je weet dat alles komt en gaat. Als je dit begrijpt, kun je misschien juist wel nóg meer genieten van dat taartje. Kun je je verdriet voelen en toelaten zonder er aan onder door te gaan, zonder het te hoeven weg stoppen. Word je sterker en weerbaarder, wat het leven ook brengt.

Het gaat om het verschil tussen reactie (reageren vanuit je onderbewuste) en actie (bewust reageren).

De praktische toepasbaarheid hiervan trekt me aan. Dat betekent niet dat ik automatisch alles geloof en accepteer waar dr. Goenka over spreekt. Maar hoe belangrijk is dat? Ik accepteer en geloof in de effecten van de techniek die ik zelf ervaren heb.

Dat betekent niet dat ik die 10dagen moeiteloos en lachend doorloop of non-stop in een flow zit. Nope. Verre van dat zelfs. Het grootste gedeelte van de tijd ben ik bezig met vallen, mezelf herpakken, opstaan en opnieuw beginnen. Vraag ik me af of ik het wel goed doe, goed genoeg doe. Maar soms, al gaat het echt over luttele seconden, valt opeens alles even op z’n plaats en begrijp ik het. Voel ik het. Ervaar ik het.

Die momenten geven me antwoorden. Antwoorden die ik niet kan omschrijven in woorden.

Op dag 10 sta ik Anthony, die samen met mij de stilte in is gegaan, op te wachten. Vandaag mogen we elkaar weer zien en mogen we weer praten. Ik weet niet waar ik moet beginnen, ik weet ook eigenlijk niet of ik wel wil praten. Woorden doen de ervaring te kort. Het enige wat ik heel graag tegen Anthony wil zeggen, is dat ik zo trots op hem ben. Zo ongelofelijk trots!

Stilletjes zitten, we naast elkaar. We praten zachter en in een ander tempo dan normaal. Rustiger, met heel veel bewuste aandacht voor elkaar.

Ik kijk naar de schutting en zie de struik waar ik op dag 2 het muisje onder vandaan zag komen. Stiekem hoop ik dat hij zich laat zien.

Maar helaas. Ik zie hem niet meer. De dagelijkse realiteit is geen stille wereld. Het vergt nu veel meer oefening, durf en kracht om naar voren te komen terwijl er zoveel gaande is in de omgeving.

Maar ik hoop dat hij niet opgeeft.
Dat hij blijft proberen.
In elke situatie.
Wat er ook gebeurt.

Dan doe ik dat ook.

Everything always changes – Law of nature

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s